کتیبه داریوش کبیر در نقش رستم

کتیبه دوم داریوش بزرگ در نقش رستم که در آن اندیشه های نیک وقانون مدارانه و انسانی مردمان وجامعه ایرانی در یافته میشود در 60 سطر به فارسی باستان همراه با 43 سطر ترجمه ایلامی و39 سطر ترجمه اکدی و 25 سطر ترجمه آرامی در بخش میانی نمای آرامگاه و در فاصله بین ستون ها نوشته شده است     

((خدای بزرگ است اهورا مزدا که این جهان شگرف آفرینش را آفرید،که برای مردم شادی آفرید،که خرد وتوانایی به داریوش شاه بخشید. بخواست اهورا مزدا من چنانم که راستی را دوست می دارم و از دروغ بیزارم ،من نمی خواهم توانا برناتوان ستم کند ،همچنین دوست ندارم که به حقوق توانا از کارهای ناتوان آسیب رسد . آنچه را راست است من آن را می پسندم ، خواست خداوند در زمین آشوب نیست ،بلکه صلح ،نعمت وحکومت خوب است . من دوست دروغگویان نیستم در دل خود تخم کین نمی کارم ،هر آنچه مرا به خشم آورد از خود دور می دارم با نیروی خرد بر خشم خود سخت چیره ام . هر که همکاری و همراهی پیشه کند ، در خور کوشش او را پاداش می دهم .آنکه گزند رساند و ستم کند ، به اندازه گوشمالش می دهم . نمی خواهم کسی زیان برساند و کیفر نبیند . آنچه کسی بر ضد دیگر کس گوید ،مرا قانع نتواند کرد مگر آنکه بنا به قانون نیک گواه درست آورد و داوری بیند، از آنچه کسی فراخور توانایی خویش انجام دهد وبجا آورد ،شادمان وخرسند می شوم وخشنودیم را کرانه ای نیست ،چنین است هوش واراده من . مپندار که زمزمه های پنهانی ودر گوشی بهترین سخن است ،بیشتر به آنی گوش فرادار که بی پرده می شنوی . تو بهترین کار را از توانمندان ندان و بیشتر به چیزی بنگر که از ناتوان سر زند . آنگاه که تو از آنچه بردست من رفته چه در زادگاهم وچه در آوردگاه ، ببینی  یا بشنوی ،بدان که اینست توانایی من ،که برتر وتیزتر از نیروی پندار است ،اینست کاردانی من، تا جایی که توش وتوان دارم ،در جنگجویی هماوردی خوبم . چون در آوردگاه باشم ،کسی را که از دور می بینم به نیروی ادراک وخرد می دانم که بدخواه است یا که بد‍ اندیش نیست ،به نیروی ادراک واراده خویش همواره نخستین کسی هستم که تصمیم می گیرد کار شایسته ای را ،چون دشمنی را ببینم وچون دوستداری را .مردی هستم ورزیده ،هم به دست و هم به پا ، به هنگام سواری سوارکاری خوبم در تیر افکنی ،تیر اندازی چیره دست ،چه بر اسب باشم چه با پای پیاده در نیزه وری نیزه وری خوبم، خواه از روی اسب وخواه از روی خاک .هنرهایی که اهورامزدا به من بخشیده است وتوانسته ام که به کار گیرم چنین بود . آنچه بر دستم رفته است ،بیاری یزدان همه را با هنرهای خویش که ارزانی  اهورامزدا بوده است ،به انجام رسانده ام .ای بشر ! نیک دریاب که من چگونه ام وهنرهایم چه وبرتری ام چگونه وتا چه اندازه . مگذار آنچه در این باره شنودهای بر تو نادرست نماید، آنچه به تو گویند باور دار ،کارهایم را نادرست مپندار ، نبشته هایم را نگهدار باش ، قانون را پایمال نکن ، نگذار کسی در رعایت نظم و فرمان قانون نادان ماند))                                                                                                        

 نقل از کتاب نقش رستم و پاسارگاد نگارش رضا مرادی غیاث آبادی صفحه60-56 انتشارات نوید شیراز 1380